Vademecum cz.11 - Kodeks postępowania administracyjnego

W jedenastym odcinku Vademecum zajmujemy się Kodeksem postępowania administracyjnego i przedstawiamy:

Pojęcie „7 dni" w Kodeksie postępowania administracyjnego;
Przykłady występowania terminu „czternastu dni" w Kodeksie postępowania administracyjnego;
Termin miesięczny w Kodeksie postępowania administracyjnego;
Postepowania, które normuje Kodeks postępowania administracyjnego;
Zasady w postępowaniu administracyjnym;
Wyłączenie pracownika organu administracji publicznej z urzędu;
Określenie „bez zbędnej zwłoki" w Kodeksie postępowania administracyjnego;
Przykłady sytuacji, w których organ administracji wydaje postanowienie;
Przykłady sytuacji, w których organ administracji wydaje decyzję.

Pojęcie „7 dni" w Kodeksie postępowania administracyjnego:

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2);
W przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli w terminie 7 dni od dnia wysłania pisma organ administracji publicznej otrzyma potwierdzenie doręczenia pisma. W razie nieotrzymania takiego potwierdzenia organ doręcza pismo w sposób określony w przepisach niniejszego rozdziału dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego (art. 46 § 3);
Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2);
Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2);
Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (art. 79 § 1);
Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie (art. 88 § 2);
Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą (art. 92);
Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody (art. 119 § 1);
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 (art. 133);
Zażalenia na wydane w toku postępowania postanowienia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2);
Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3);
Jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ (art. 231);
Jeżeli organ, który otrzymał wniosek, nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, obowiązany jest w ciągu siedmiu dni przekazać go właściwemu organowi. O przekazaniu wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę (art. 243);
Jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni (art. 261 § 1).

Przykłady występowania terminu „czternastu dni" w Kodeksie postępowania administracyjnego:

przechowywanie pisma przez pocztę w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1);
składanie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 pkt 2);
pozostawienie pisma w wyniku powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki (art. 44 § 3);
jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania (art. 66 § 1 i 2);
żądanie strony uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (art. 111 § 1);
organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 111 § 1a);
odwołanie od decyzji (art. 129 § 2);
zawiadomienie posłów na Sejm, senatorów i radnych, którzy wnieśli skargę we własnym imieniu albo przekazali do załatwienia skargę innej osoby, o sposobie załatwienia skargi, a gdy jej załatwienie wymaga zebrania dowodów, informacji lub wyjaśnień - także o stanie rozpatrzenia skargi (art. 237 § 2);
wpłacenie należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry - maksymalny termin, jaki organ prowadzący postępowanie może w tym wypadku wyznaczyć (art. 261 § 1).

Termin miesięczny w Kodeksie postępowania administracyjnego:

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3);
Gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a § 2);
Jeżeli zażądano wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu (art. 145b § 2);
Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1);
Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca (art. 237 § 1).

Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:

przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych,
przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1,
w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2,
w sprawach wydawania zaświadczeń.

Zasady w postępowaniu administracyjnym:

prawdy obiektywnej,
udziału stron w postępowaniu,
kontroli społecznej nad postępowaniem,
uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu stron.

Wyłączenie pracownika organu administracji publicznej następuje z urzędu w sprawie:

w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki,
swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,
osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest małżonek lub krewni i powinowaci do drugiego stopnia lub osoba związana z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,
z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,
w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.

Określenie „bez zbędnej zwłoki" w Kodeksie postępowania administracyjnego:

organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1);
zaświadczenie wydawane na żądanie osoby ubiegającej się o nie powinno być wydane przez organ administracji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3);
organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca (art. 237 § 1).

Przykłady sytuacji, w których organ administracji wydaje postanowienie:

wszczęcie postępowania z urzędu lub dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione (art. 31 § 2);
przywrócenie terminu (art. 59 § 1);
przekazanie sprawy do organu właściwego (art. 65 § 1);
zwrot podania (art. 66 § 3);
odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów (art. 74 § 2);
ukaranie grzywną (art. 88 § 1, art. 96);
zawieszenie postępowania (art. 101 § 1);
zajęcie stanowiska przez organ (art. 106 § 5);
nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności po jej wydaniu (art. 108 § 2);
prostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez organ decyzjach (art. 113 § 1);
zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody (art. 119 § 1);
stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 134);
wznowienie postępowania (art. 149 § 1);
odmowa wznowienia postępowania (art. 149 § 3);
wstrzymanie wykonania decyzji (art. 152 § 2, art. 159 § 1);
odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie (art. 219);
zwrot podania (art. 261 § 3);
koszty postępowania (art. 264 § 2).

Przykłady sytuacji, w których organ administracji wydaje decyzję:

umorzenie postępowania (art. 105 § 1);
odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (art. 157 § 3);
rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji (art. 158 § 1);
odszkodowanie dla strony, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji (art. 161 § 3);
wygaśnięcie decyzji lub uchylenie decyzji (art. 162 § 3).