Vademecum cz.12 - Kodeks pracy

Zapraszamy do lektury dwunastego odcinka Vademecum, w którym zajmiemy się Kodeksem pracy.

Życzymy miłej lektury, a zdającym jutro egzamin – powodzenia.

Dziś przedstawiamy:

• termin trzyletni w Kodeksie pracy;
• rodzaje umowy o pracę i okresy wypowiedzenia;
• pracowników wykonujących pracę w formie teleprac;
• wysokość dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych;
• przypadki, w krórych praca w niedzielę i święta jest dozwolona

 

Termin trzyletni w Kodeksie pracy:

1. zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy, w przypadku zawarcia porozumienia o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy, w uzasadnionej sytuacji finansowej pracodawcy, nie może trwać dłużej niż przez okres 3 lat (art. 91 § 3);
2. okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata (art. 36 § 1);
3. pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe, z którym pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, o której mowa w art. 1034, nie dłuższym niż 3 lata, jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na ten cel z tytułu dodatkowych świadczeń, w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia (art. 1035);
4. do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata (art. 155 § 1);
5. pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia (art. 186 § 1);
6. pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy może skorzystać z urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika (art. 186 § 2);
7. ze względu na sytuację finansową pracodawcy strony układu zakładowego mogą zawrzeć porozumienie o zawieszeniu stosowania u danego pracodawcy, w całości lub w części, tego układu oraz układu ponadzakładowego bądź jednego z nich, na okres nie dłuższy niż 3 lata (art. 24127 § 1);
8. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 291 § 1);
9. roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia (art. 291 § 2).

Rodzaje umowy o pracę i okresy wypowiedzenia:

1. umowa na okres próbny (art. 34)
   • 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
   • 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
   • 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.
2. umowa na czas nieokreślony (art. 36 § 1 i 5)
   • 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
   • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
   • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
3. Jeżeli pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie, strony mogą ustalić w umowie o pracę następujące okresy wypowiedzenia:
   • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
   • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
   • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
     
     Uwaga! Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do jednego miesiąca [...] (art. 361 § 1).

1. umowa na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy (art. 33)
   • dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem
2. umowa na czas określony - umowa na czas zastępstwa (art. 331)
   • 3 dni robocze

Pracownicy wykonujących pracę w formie telepracy to m.in.:

1. dziennikarze,
2. tłumacze,
3. księgowi,
4. administratorzy sieci,
5. przedstawiciele handlowi,
6. graficy komputerowi,
7. osoby wykonujące usługi marketingowe (copywriting).

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości art. 151¹: § 1.:

1. 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
   • w nocy,
   • w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
   • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
2. 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1. [...]

§ 3. Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym mowa w § 1, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia.

Praca w niedzielę i święta jest dozwolona (art. 151¹⁰):

1. w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
2. w ruchu ciągłym;
3. przy pracy zmianowej;
4. przy niezbędnych remontach;
5. w transporcie i w komunikacji;
6. w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;
7. przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;
8. w rolnictwie i hodowli;
9. przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:
   • zakładach świadczących usługi dla ludności,
   • gastronomii,
   • zakładach hotelarskich,
   • jednostkach gospodarki komunalnej,
   • zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
   • jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych, zapewniających całodobową opiekę,
   • zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;
10. w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta.

Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia (art. 155 § 1):

1. zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
2. średniej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
3. średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych - 5 lat,
4. średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,
5. szkoły policealnej - 6 lat,
6. szkoły wyższej - 8 lat.

Słowo pułapka "tylko" cz.12 - Prawo upadłościowe i naprawcze →