W listopadzie po raz pierwszy 300 aplikantów ukończy aplikację ogólną. Na aplikację sędziowską i prokuratorską dostanie się już tylko połowa z nich. W związku z tym pojawia się pytanie jaką szansę na dojście do wymarzonego zawodu będą mieli pozostali aplikanci. Odpowiedź na to pytanie, a także na wiele innych udzieliła mi sędzia Bożena Kowalczyk-Potocka, Kierownik Działu Aplikacji Ogólnej.
- Dominika Rowińska: W tym roku część aplikantów, głównie zamieszkałych w Krakowie, odbywała praktyki poza miejscem zamieszkania. Wymuszało to na nich konieczność dojazdów. Czy osoby, które w tym roku dostaną się na aplikację ogólną powinny też liczyć się z taką ewentualnością? Czy aplikant może uczestniczyć w wyborze miejscowości lub sądu, w którym odbędzie praktyki?
- Bożena Kowalczyk-Potocka: Aplikant aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej odbywa praktyki zgodnie z programem praktyki odpowiednio w sądach i prokuraturach oraz innych jednostkach wskazanych w programie aplikacji, położonych możliwie najbliżej miejsca zamieszkania aplikanta. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa kierując aplikanta na praktyki, uzgadnia odpowiednio z prezesem właściwego sądu apelacyjnego lub właściwym prokuratorem apelacyjnym miejsce i szczegółowe warunki odbywania praktyk.
- D.R.: Czy w czasie aplikacji są płacone za aplikanta składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz społeczne do ZUS? Czy składki są opłacane niezależnie od tego,czy aplikant pobiera stypendium?
- B.K.P.: Stypendium aplikanta ulega pomniejszeniu o składkę na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, natomiast brak jest podstawy prawnej do objęcia aplikantów KSSiP – za wyjątkiem okresu stażu w ramach aplikacji sędziowskiej - ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym, gdyż nie są oni ujęci w treści art. 6 i 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Aplikant po złożeniu egzaminu sędziowskiego z wynikiem pozytywnym jest kierowany przez Dyrektora Krajowej Szkoły do odbycia stażu. W okresie odbywania stażu aplikant aplikacji sędziowskiej zostaje zatrudniony na stanowisku asystenta sędziego na podstawie umowy o pracę na czas określony, a następnie na stanowisku referendarza sądowego na czas nieokreślony, otrzymując wynagrodzenie za pracę ustalone w wysokości odpowiadającej wysokości najniższego wynagrodzenia zasadniczego referendarza sądowego. Tym samym, jedynie okres stażu w ramach aplikacji sędziowskiej objęty jest ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym.
- D.R.: Dla wielu aplikantów podejmujących naukę w KSSiP zasadnicze znaczenie ma stypendium. Czy Dyrektor KSSiP może odmówić przyznania stypendium? Jeśli tak, to w jakich okolicznościach?
- B.K.P.: Dyrektor Krajowej Szkoły przyznaje aplikantowi, na jego wniosek, stypendium na czas aplikacji ogólnej, aplikacji sędziowskiej oraz aplikacji prokuratorskiej. Stypendium nie dotyczy okresu stażu odbywanego w ramach aplikacji sędziowskiej w okresie kolejnych 24 miesięcy na stanowisku asystenta sędziego, a następnie referendarza sądowego. Są oni wtedy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Stypendium nie przysługuje za dni nieusprawiedliwionej nieobecności aplikanta na zajęciach lub praktykach. Ponadto nie wypłaca się przyznanego stypendium w okresie zawieszenia aplikanta w jego prawach i obowiązkach.
- D.R.: Czy aplikacja trwa nieprzerwanie przez 12 miesięcy, czy jest przewidziana przerwa "wakacyjna"?
- B.K.P.: Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy. W trakcie aplikacji aplikanci odbywają zajęcia w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz praktyki zgodnie z programem aplikacji, który uchwala Rada Programowa. Aplikacja ogólna, która rozpoczęła się 2009 roku zakończy w listopadzie 2010 r. Program aplikacji ogólnej nie przewiduje przerwy „wakacyjnej”. Jest ona przewidziana tylko dla aplikacji specjalistycznych (prokuratorska i sędziowska), które to rozpoczynają się od marca 2010r.
- D.R.: Podczas 12 miesięcy mogą wystąpić okoliczności, które uniemożliwią aplikantowi uczestnictwo w zajęciach i praktykach. W jaki sposób aplikant w takich sytuacjach może usprawiedliwić swoją nieobecność?
- B.K.P.: Nieobecność aplikant usprawiedliwia przedkładając za dany okres zaświadczenie lekarskie lub inny dokument urzędowy.
- D.R.: Na aplikację sędziowską i prokuratorską zostaną skierowani tylko najlepsi aplikanci. W związku z tym nasuwa się pytanie co z 150 aplikantami, którzy nie dostaną się na swoje wymarzone aplikacje?
- B.K.P.: Ukończenie aplikacji ogólnej, które uwarunkowane jest zaliczeniem wszystkich wymaganych sprawdzianów oraz pozytywną oceną przebiegu praktyk, upoważnia do ubiegania się o stanowisko referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora.
- D.R.: Czy aplikant, który po skończeniu aplikacji ogólnej, nie dostanie się na aplikację sędziowską ani prokuratorską ma szansę na dojście do wymarzonego zawodu sędziego albo prokuratora?
- B.K.P.: Osoba, która ukończyła aplikację ogólną prowadzoną przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury oraz została zatrudniona:
- na stanowisku asystenta sędziego może przystąpić do egzaminu sędziowskiego po przepracowaniu 4 lat na stanowisku asystenta sędziego lub referendarza sądowego,
- na stanowisku referendarza sądowego może przystąpić do egzaminu sędziowskiego po przepracowaniu 3 lat na stanowisku referendarza sądowego lub asystenta sędziego.
- D.R.: Na jaką ocenę zasługuje funkcjonowanie nowych zasad kształcenia aplikantów? Czy jest to system bardziej efektywny niż dotychczasowy? Czy wszystkie założenia, jakie leżały u podstawy jego wprowadzenie zostały spełnione w praktyce?
-B.K.P.: System kształcenia aplikantów w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury jest nakierowany na praktyczne przygotowanie aplikantów do pracy w sądach i prokuraturze. Zajęcia tematyczne odbywają się w formie warsztatów obejmujących naukę prowadzenia czynności procesowych oraz opracowania decyzji procesowych. Obowiązujący system wypłacania stypendium zapewnia aplikantom środki niezbędne do pokrycia kosztów bieżącego utrzymania, a zarazem zachęca do kontynuowania szkolenia na aplikacjach specjalistycznych. Doświadczenia krajów europejskich, w których jednostki odpowiadające KSSiP funkcjonują już od wielu lat, pozwala przypuszczać, że obowiązujący nowy model szkolenia umożliwi profesjonalne przygotowanie zawodowe szeroko rozumianych kadr sądownictwa i prokuratury w Polsce.
| ← LIST OTWARTY do Prezesa Krajowej Izby Radców Prawnych | Cienie i blaski aplikacji ogólnej → |
|---|
