Facebook Twitter Goldenline Google plus Youtube
Jesteś tutaj: Sedno sprawy » Przedawnienie roszczeń telekomunikacyjnych – o tym mówią prawnicy
201407 1+1

Przedawnienie roszczeń telekomunikacyjnych – o tym mówią prawnicy


Kwestia przedawnienia roszczeń telekomunikacyjnych w ciągu 2 lat nie wydaje się zupełnie jasna i ma dość istotne znaczenie praktyczne. Dlatego w niniejszym artykule naświetlę spotkane przeze mnie w prasie i dyskusjach prawniczych poglądy w tym zakresie.

Zgodnie z zasadami ogólnymi, tj. z art. 118 Kodeksu cywilnego, „jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat 10, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - 3 lata". Powyższy przepis jest powoływany przez zwolenników 3-letniego terminu przedawnienia, którzy nie mają wątpliwości, że świadczenia telekomunikacyjne, z zastrzeżeniem szczególnych wzorców umownych, stanowią podstawę roszczeń o świadczenia okresowe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Prima facie taki wniosek wydaje się uzasadniony w całej rozciągłości, gdyż oferowanie usług telekomunikacyjnych co do zasady nie sposób nie uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto słusznie podnosi się, że należności przedsiębiorstw telekomunikacyjnych są świadczeniem okresowym, gdyż są to świadczenia oparte na tej samej podstawie prawnej, o w miarę zbliżonej wartości, powtarzające się w możliwych od określenia odstępach czasu.

Jednakże lektura przepisu może wprowadzać pewne wątpliwości, gdyż wyraźnie stanowi, iż zasada ogólna znajdzie zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy przepis szczególny nie będzie stanowił inaczej. Oznacza to, że ustawodawca już w treści przepisu zaznacza, że art. 118 kc stanowi legi generali, którego zastosowanie może zostać wyłączone, w myśl zasady lex specialis derogat legi generali. Tym samym ustawodawca wyeliminował ewentualne wątpliwości w zakresie charakteru art. 118 kc w ramach powyższej zasady. Równocześnie jednak takie brzmienie przepisu wręcz nakazuje przyjąć, iż istnieją przypadki, gdy reguła ogólna nie znajdzie zastosowania.

Jednym z mało przekonujących stanowisk opierających się na charakterze ogólnym analizowanego przepisu jest powołanie art. 554 kc. W myśl tego przepisu „Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy [...] przedawniają się z upływem lat dwóch". Teoretycznie można by więc twierdzić, że roszczenia przedsiębiorstw telekomunikacyjnych wynikają ze sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa i w konsekwencji wywodzić 2-letni termin przedawnienia.

Niewątpliwie w myśl potocznego rozumienia pojęcia sprzedaży (jak również w myśl definicji, np. podatkowych) działalność spółek telekomunikacyjnych mogłaby zostać uznana za sprzedaż. Jednak zastosowanie potocznego rozumienia pojęcia na potrzeby wykładni literalnej musi być poprzedzone weryfikacją istnienia ewentualnej definicji legalnej pojęcia „sprzedaż" na potrzeby kc. Natomiast art. 535 kc - jak się wydaje - właśnie taką definicję zawiera, głosząc, że „przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę". W związku z tym niewątpliwie termin przedawnienia wynikający z art. 554 kc znajdzie zastosowanie wyłącznie do sprzedaży w rozumieniu przytoczonej powyżej definicji. Dlatego pragnę wskazać, że impulsy, sygnał czy jakkolwiek by inaczej nie nazywać przedmiot usług spółek telekomunikacyjnych, nie są rzeczą w rozumieniu cywilistycznym. W konsekwencji działalność spółek telekomunikacyjnych niewątpliwie nie polega na sprzedaży w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Co za tym idzie - do roszczeń spółek telekomunikacyjnych z tytułu ich podstawowej działalności nie znajdzie zastosowania 2-letni termin przedawnienia na podstawie art. 554 kc.

Niekiedy jednak przedstawiany jest również inny argument, który na pierwszy rzut oka też wydaje się przekonujący. Mianowicie prezentowana jest teza, że 2-letni termin przedawnienia można oprzeć na gruncie art. 750 i 751 pkt. 1 kc. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów „do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu". Natomiast zgodnie z drugim ze wskazanych przepisów roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaj, przedawniają się z upływem 2 lat.

Kluczowym zagadnieniem staje się więc ustalenie, czy umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych stanowią umowy uregulowane innymi przepisami. W szczególności wątpliwości mogłyby powstać na tle rozumienia pojęcia „inne przepisy", tj. ustalenia, czy inne przepisy to są wyłącznie przepisy kc, czy też przepisy innych ustaw. W tym miejscu należy przytoczyć fragment uzasadnienia wyroku Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2007 r. (sygn. akt IV CSK 267/06), który w istocie odpowiada na to pytanie: „Umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami stanowi nowy typ umowy nazwanej. Artykuł 750 kc stanowi, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Jednoznaczne sformułowanie o zastosowaniu tego przepisu do umów, gdy nie są one uregulowane odrębnymi przepisami, wyklucza jego zastosowanie do umowy o świadczenie usług polegających na pośrednictwie w obrocie nieruchomościami - umowy pośrednictwa - uregulowanej w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Skoro zakres unormowania nie obejmuje umowy pośrednictwa, to wyłączona jest możliwość odwoływania się do terminu przedawnienia z art. 751 kc. Ustawa o gospodarce nieruchomościami normując dany rodzaj stosunku prawnego pośrednictwa, nie przewiduje szczególnego terminu przedawnienia poszczególnych czy wszystkich roszczeń wywodzących się z tego stosunku prawnego. Skoro brak jest przepisu szczególnego, regulującego termin przedawnienia roszczenia wynikającego z umowy pośrednictwa, to znajduje zastosowanie trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 118 kc".

Z takiego brzmienia uzasadnienia wynika jednoznacznie, że termin „inne przepisy" należy rozumieć szeroko, tj. w sposób obejmujący również inne ustawy. Innymi słowy - umowy regulowane innymi ustawami niż Kodeks cywilny są również umowami regulowanymi innymi przepisami i art. 750 kc nie znajdzie do nich zastosowania. W konsekwencji również 2-letni termin przedawnienia nie znajdzie do nich zastosowania.

W związku z tym należy wskazać, że umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych doczekała się odrębnej regulacji ustawowej w ustawie Prawo telekomunikacyjne. W konsekwencji, skoro ta umowa jest regulowana innymi przepisami, to w myśl powyższych uwag nie znajdą do niej odpowiedniego zastosowania przepisy dotyczące umów zleceń. W efekcie do roszczeń z tytułu usług telekomunikacyjnych znajdzie zastosowanie reguła ogólna wynikająca z art. 118 kc, czyli 3-letni termin przedawnienia.

Alicja Suwara-Leuenberger



Copyright © 2010 - 2014 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa